جستجوی ابزار

تاريخچۀ اندازه گيری

تاريخچۀ اندازه گيری
چهار شنبه 23 آوریل 2014

به طور کلی اندازه گيری ِقدمتی به اندازه تاريخ دارد و زندگی انسان با تکامل و پيشرفت تکنولوژی توسعه يافته و همگام با آن استانداردها شکل گرفته و استانداردهای طول که از اولين استانداردهاست، تغيير و تکامل يافته است.

از ديرباز، بشر برای اندازه گيری طول از ابزارهای قابل دسترس، که طبعاً اين وسايل میتوانند اعضای بدن انسان باشند، استفاده می نموده است. ازآن جمله از طول پا، قدم، وجب، پهنای چهار انگشت، فاصلهُ نک انگشت وسط تا آرنج، فاصلهُ نک بينی تا سر انگشت دست و… استفاده می شده است . معمولاً مقدار شاخص های فوق براساس طول اعضای بدن پادشاهان و حاکمان انتخاب میشده، که با تغيير حکومتها در اثر جنگها و ساير عوامل و ايجاد پادشاهی ها و حکومت های جديد، نوع شاخص ها و مقدارآنها تغيير می يافته است. همچنين، با توجه به توسعه و گوناگونی جمعيت ها وکشورها، واحدهای اندازه گيری طول ثابت نمانده و متعدد شده اند، که اين موضوع در ارتباط بين قوميتها و مليتها ايجاد مشکل کرده است. تصاوير زير، نمونه هايی از شاخص های اندازه گيری طول را نشان میدهد

measuring-index

 دستگاه يکاهای اندازه گيری (سيستمهای اندازه گيری)
دستگاه يکاهای متريک (سيستم متريک): اين دستگاه از متداولترين دستگاههای اندازهگيری است که اکثر کشورهای دنيا از آن استفاده می کنند . مشخصه بارز اين سيستم دهدهی بودن آن است، به اين معنی که در تبديل واحدها هيچ مقداری از بين نمیرود و اشتباهات آن نيز کمتر است و نمايش آن میتواند به صورت خطی باشد، نه کسری و چنانچه کسری باشد مخرج آن به صورت مضرب عدد ده نوشته میشود. همچنين دقت تجهيزات اندازهگيری با يکاهای متريک نسبت به يکاهای انگليسی نيز بالاتر است. برای مثال، دقت کوليس های ورنيه دار اينچی به inch ٠٠١/ ٠ میرسد، که معادل mm ٠٢٥٤/ ٠ میشود، در حالی که دقت کوليسه ای ورنيه دار ميلیمتری به mm٠٢/ ٠میرسد. اين سيستم (متريک)، با توجه به گسترش و فراگيريش در دنيا، به نام دستگاه بين المللی يکاها (SI) معروف شده است.

 

واحد اصلی طول در دستگاه يکاهای متريک، متر است که با مضرب ده قابل تبديل به يکاهای بزرگتر و کوچکتر است.
مبنای متر استاندارد : تاکنون تعاريف مختلفی برای متر استاندارد ارائه شده که اولين وآخرين آن عبارت است از :
اولين تعريف متر استاندارد : در سال ١٧٩١ ميلادی متر بر مبنای طول نصف النهار کره زمين که از پاريس میگذشت تعريف شد.

بر این اساس  طول نصف النهار کره زمین ، که از پاریس می گذشت به عنوان متر استاندارد شناخته شد.

zamin

تـوجه :: بـراساس تـعريف فـوق دو نمونـه متر استاندارد مطابق زير ساخته شده است :
«در سال ١٧٩٩ ميلادی منشوری از جنس پلاتين و با مقطع مستطيل شکل و به ابعاد (mm ٤×٢٥) ساخته شد.

mostatil

در سال ١٨٨٩ ميلادی منشوری با مقطع X و از جنس آلياژ پلاتين ايريديم ساخته و به نام متر مبنا شناخته شد و در اولين کنفرانس اوزان و مقادير مورد تصويب قرار گرفت. متر مبنا هنوز هم در ٔموزه لوور فرانسه نگهداری میشود.

x

آخرين تعريف متر استاندارد : در اکتبر سال ١٩٨٣ ميلادی و در هفدهمين کنفرانس اوزان و مقادير (در پاريس) تعريف زير برای متر استاندارد براساس سرعت سير نور در خلأ ارائه شد.

يک متر عبارتست از مسافتی که نور در خلأ در کسری از ثانيه  طی می نماید.

برای متر، واحدهای کوچکتر و بزرگتری مطابق جدول زير تعريف شده است :

 

واحدهای اندازه گيری طول در دستگاه يکاهای متريک

measuringunits

دستگاه يکاهای انگليسی(سيستم انگليسی): اين دستگاه که به نام سيستم اينچی نيز معروف است در کشورهای اروپايی، آمريکايی و کشورهايی که از تجهيزات با سيستم اندازه گيری اينچی استفاده مینمايند کاربرد دارد. در خصوص مبنای طول در اين دستگاه گفتنی است :
١ــ حدود سال ١٣٥٠ ميلادی ادوارد اول پادشاه انگليس طول استخوان زيرين ساعد (ULNA) خود را به عنوان واحد اندازه گيری طول معرفی نمود. «بر اين اساس يک ُاولنا عبارت است از طول ساعد ادوارد اول پادشاه انگليس». واحد بزرگتراولنا،پرچ است و هرِپرچ معادل پنجونيم اولناست .
٢ــ در قرن سيزدهم ميلادی ِهنری اول پادشاه انگلستان طول پای خود را به عنوان يک فوت برای اندازه گيری طول معرفی کرد.

feet

همچنين فاصله نُک بينی تا سر انگشت دست خود را نيز به عنوان يارد استاندارد اعلام نمود.

 yard

آخرين تعريف يارد استاندارد:: در سال ١٩٦٠ ميلادی در آمريکا هر يارد معادل متر استاندارد تعريف شد. بــه عبارتـی تعريف بنيادين بـرای يـارد استاندارد بــراساس متر استانـدارد مـیبـاشد . (44 91 ≅/ Yard).

 

واحدهای اندازهگيری طول در دستگاه يکاهای انگليسی (اينچی)

inch

conversion

 واحدهای اندازه گيری زاويه

برای اندازه گيری زوايا در دستگاه يکاهای متريک و انگليسی از واحدهای زير استفاده میشود:

واحدهای اندازه گيری زاويه

 angle

در جدول فوق :
= D مقدار زاويه برحسب درجه
= R مقدار زاويه برحسب راديان
= G مقدار زاويه برحسب گراد

 

کپی برداری با ذکر منبع بلامانع است.

ارسال نظر